[File Photo]
Ka Ministry of Textile jong ka sorkar India, ka la ithuh kyrpang ia ka Jaiñ Ryndia kaba la pynmih na ka Jylla Meghalaya bad pynioh ia ka Geographical Indication (GI) tag kum kawei na ki jingjop ba pawnam bad ki khana jingjop jong ka tnad pynmih jain jong ka ri India ha u snem 2025.
Kumba la pynbna ba u ne u snem u long kum u snem jong ka jingpynthymmai ne ka jingpynkhieim ia ka jingpynmih jaiñ la sakhi ïa ka jingkiew kaba khraw ha ka kam pynmih ia u ksai ryndia (Silk) bad ka rukom ri ia u khniang ryndia hapoh ka ri. Ka India ka dang lah ban bat ïa ka kyrdan jong ka kum ka ri kaba ar ha ka pyrthei kaba pynmih ïa ka silk. Ka jingpynmih ia u silk bym pat dep thir ka la kiew sha ka 41,121 metrik ton ha u snem 2024-25, kaba kiew da 55 percent na ka 26,480 metrik ton ha u snem 2013-14. Ka jingpynmih silk ka la kiew da 16.75 percent, kaba kiew na ka 96 kg ha ka shi hectare sha ka 112 kg shi hectare. Ka dor jong ki sop khniang ka la kiew bha, da 46 percent na ka Rs.384 shi kg ha u snem 2013–14 sha ka Rs. 560 shi kilo ha u snem 2024-25.
Ka jingtrei ha ka kam ri khniang ryndia ka la kiew bha, ka kiew da 23.95 percent na ka 78 lak ngut ha u snem 2013-14 sha ka 98 lak ngut ha u snem 2024-25. Ka tnad ka la bteng ban don ka bynta kaba kongsan ha kaba pynneh pynsah ïa ka ioh ka kot ha ki thaiñ nongkyndong bad ban kyntiew ïa ka jingïashim bynta jong ki kynthei ha ki kam khaii pateng.
Ka jingioh ia ka jingithuh neka GI regognition ka wan rah ia ki lad kamai kiba kham heh ha ki nongkyndong, ka pynbun ia ka jingshim bynta jong ki kynthei bad ka jingpynkiew ia ka jingpynmih sai ryndia ryngkat ka jingpynneh pynsah ia ka mariang. Kane ka jingithuh ka pynpaw ia ka jingangnud jong ka Sorkar India ban iada ia ki jain tynrai, ban pynkupbor ia ki nongkyndong bad ban pynskhem ia ka jinglah jong ka India ha ka kam pynmih jain bad ka kam pynmih sai ryndia ha ka pyrthei.
