
Ka National Statistics Office (NSO), kaba hap hapoh ka Tnad Statistics and Programme Implementation (MoSPI), jong ka Sorkar India, ka la pynlong ïa ka Regional Training Camp (RTC) ha nongbah Shillong halor ki jingjurip ki ban sa long ha ka ri baroh kawei, kata ka dei ka Domestic Tourism Expenditure Survey (DTES), ka National Household Travel Survey (NHTS), bad ka jingwad bniah halor ki kam shna ia ki jingtei.
Ha kane ka jaka ai jinghikai la sakhi ïa ka jingïashim bynta ki ophisar bad ki nongtrei na ki regional ophis jong ka NSO ha Shillong bad ha Tura, nalor ki nongmihkhmat na ka Tnad Economics and Statistics, Shillong.
Ka Domestic Tourism Expenditure Survey (DTES), ka ban long naduh u bnai Naitung 2025 haduh u bnai Jylliew 2026 kum shi bynta jong ka Wat kaba 80 jong ka National Sample Survey (NSS), kan lum ïa ki jingtip ba bniah halor ka jingpynlut jong ki longïing kiba ïadei bad ka kam jngohkai pyrthei hapoh ka ri. Kan lum ruh ia ki jingtip halor ka jingbun ki nongwan jngohkai, ki jinglong jong ki ïing, bad ki jinglong jong ka jingleit jingwan, ia kaba yn pyndonkam ban pynwandur ia ka Tourism Satellite Account (TSA) jong ka India.
Ka National Household Travel Survey (NHTS), ka ban iaid ha kajuh ka por, kadei kaba la saindur khnang ban lum ia ki jingtip kiba kongsan shaphang ka jinglong jingman ha ka jingleit jingwan, kynthup ia ka jingthmu, ka por, bad jaka ba ki briew shimet ki leit jingleit. Kane ka jingtip kan ai ki jingtip kiba kordor na ka bynta ka jingkyntiew ia ki jingdon jingem, ka jingthmu ha kaba iadei bad ka leit ka wan, bad ki rai ba iadei ki polisi, khamtam eh ha kaba kyrshan ia ka Tnad rel bad kiwei kiwei ki tnad kiba iadei bad ka leit ka wan.
Ki jingtip ba la lum na kine ki jingjurip kin long kum ki jingai jingmut kiba kongsan na ka bynta ban thaw ia ki polisi kiba pynshong nongrim ha ki sakhi, ka jingthmu ha ka ioh ka kot, bad ka jingpyntreikam ia ki prokram ha baroh ki kyrdan jong ka ri bad ka jylla. Kumta, ka jingjop jong kine ki jingpyrshang ka shong shibun ha ka jinglong thikna bad jinglong pura jong ki jingtip ba la ai da ki nongai jingtip.
Ka NSO ka kyrpad ia ki paidbah ban ai ka jingiatreilang kaba pura ia ki nongtrei jong ka NSS ha ka por ba ki leh ia ka jingjurip bad ban ai ia ki jubab kiba shisha bad kiba pura. Ka jingpynsngewthuh bad jingiashim bynta jong ki paidbah ka long kaba kongsan ban pynthikna ia ka jingshaniah bad jingktah jong ki jingtip ba la lum.

