
Ka Jaintia National Council ha ka 13 tarik Nailar 2026 ka lah wan buh da ka dorkhas ha ophis u Myntri Rangbah ka Jylla u Conrad K Sangma ban dawa na ka sorkar ba ka dei ban shimkhia mardor haba iadei bad ka jingjia Public hearing kaba la jia ha ka 31 tarik Naitung 2026 na ka bynta ban shna ia ka Mining Project jong ka M/S Shree Cement Ltd ha East Jaintia Hills kaba heh 217.314 Hectare.
Na ka Liang u General Secretary ka JNC u Bah Wanshwa Suting u la ong ba ka Seng ka la wan buh da ka jingthoh sha ka ophis u Myntri Rangbah ka Jylla u Conrad K Sangma ban dawa na ka sorkar ba ka dei ban shimkhia mardor bad pynpaw ruh ia ka jingsngew Khia kaba jur halor ka hok jong ki trai jaka bad ki nongrep kiba pyndonkam ia ka jaka rep jong ki ha u Lum Syrman.
Ka JNC ka la pynskhem ba iaki trai jaka kiba shah ktah ki la pynskhem ia ka hok katkum ka ain bad ka riti dustur halor ki bynta jong ka Lum Syrman bad ki la pynpaw ia ka jingsngewkhia ha kaba iadei bad ka jingbym don ka jingmynjur kaba biang ne ki jingpynbeit katkum ka ain kiba iadei bad ka projek ba la tyrwa. Ka seng ka la dawa ia ka “jingpynshisha kaba la buh por bad kaba shai halor ka bynta u Lum Syrman, ka jingkynrum kynram ha u lum Syrman , ka riti dustur, ka jingrep bad kiwei kiwei ki kot ki sla ba thikna”.
ka Seng ka la pynpaw ruh ia ka mat jong ki “nongrep kiba la rep bad shaniah ha u Lum Syrman da ki phew snem”. Ia ka jaka rep, ka rep ka riang bad ka kamai kajih jong ki ym lah ban bret noh ha ka kyrteng jong ka jingpynmih marpoh khyndew ne haka kyrteng ka roi ka par. Ka seng ka la dawa ban iada ia ka hok ban pynioh bad ban pynneh iaka kam rep jong ki kaba la don lypa bad ka la khot ban bishar bniah ia ki jingma kiba lah ban mih na katei ka bynta. Ha kaba uno uno u nongrep ne trai jaka uba shah ktah u shah pynduh ia ka jaka ne ka jingim katkum ka ain, ka JNC ka pynskhem ba dei ban pynthikna ia ka “jingsiew bai lutksan kaba hok bad katkum ka ain na ka bynta ka jingduhnong kaba mih na kata”, katkum ka jingpynbeit jong ki hok ain bad ki hok riti bapher bapher.
Na ka Liang u u General Secretary ka JNC u bah Wanshwa Suting u la ong “Ka long kumba ka Sorkar Jylla ka ai ka jingshah liang bad ailad ïa kine ki kompeni cement ba kin leh katba mon ïa ki kam jong ki, wat haduh u pud ban khanglad ïaki nongshong shnong ban wan sha ka jingpynsngew paidbah kaba la long ha ka 31 tarik u Jylliew. ki trai jaka kiba shah ktah ki iakynduh jingeh ha kaba pyndonkam ia ka hok jong ki ban iashim bynta”
Ka JNC ka la dawa shuh shuh ban bishar bniah pura ia ka jingbishar paidbah ha ka 31 tarik Naitung 2026 kynthup ia ki jingthoh jong ka jingwan bad jingiashim bynta, ki jingpyrshah, ki jingujor, ki jingbishar bad kiwei kiwei.
Ka JNC ka la kren shai ruh ba ym dei ban mih kano kano ka jingktah ha ka liang ka jingsynshar kaba ym lah ban pynkylla katba ki jingkylli kiba la ialeh pyrshah shaphang ka hok khyndew, ka jingmynjur, ka jingdon, ka jingrep bad ka jingiashim bynta paidbah ki dang sah khlem da bishar bniah.
Ka seng ka la ai por ia ka Sorkar Jylla “10 sngi naduh ba la pdiang ia ka Memorandum” ban leh ia kaba donkam bad ban sdang ia ki kam synshar kiba deihok. Lada ym don kano kano ne ka jingleh kaba thikna kaba bud hapoh ka por ba la buh, ka JNC ka la maham ban shim da kiwei pat ki sienjam ban pynlong jingiakhih kaba katkum ka ain bad kaba iadei bad ka riti synshar paidbah, kynthup bad kiwei kiwei ki rukom iakhih paidbah”, tad haduh ba ki jingeh jong ki briew kiba shah ktah kin ioh ia ka jingbishar kaba hok.
“Kane kam dei ka jingiakhun pyrshah ia ka roi ka par, Kane ka dei ka jingiakhun ban ioh ia ka hok, ka jingkhuid jingsuba bad ka hok jong ki paidbah kiba ka khyndew ka shyiap bad ka kamai kajih jong ki ka don ha ka jingma” la ong u bah Suting.
Ka JNC ka la pynpaw biang ba kan dang ïai bteng ban buddien ïa kane ka kam lyngba ki “lynti kiba long katkum ka aiñ, ka synshar paidbah bad ka riti synshar ka ri bad kan ïeng ryngkat bad ki trai jaka bad ki paradoh para snam kkhamtam ki nongrep jong u Lum Syrman kiba shah ktah haduh ban da pynbeit pynbha ïa ki jingeh kiba dei hok jong ki.”
