Da hajar hajar ki paidbah na East Jaiñtia Hills District ki la mih paidbah ban pynlong ïa ka rally paidbah na ka bynta ban pynpaw ïa ka jingdawa ban plie biang ïa ka kam tih dewïong kaba la khang dam naduh u snem 2014, kaba la jan 12 snem mynta. Ki paidbah jong kane ka thaiñ, naduh kiba duk haduh kiba riewspah, kiba shaniah ha ka kam tih dewïong ban kamai jakpoh, ki la pynpaw ia ka jingsngewdiaw kaba khraw ha kaba ki la duh noh ia ka kam kaba ki juh kamai jakpoh baroh shi katta kaba la hikai naduh ki mynbarim kaba la long kum la 60 tylli ki snem.

            Ia  ka jingialang bad jingiaid paidbah ne ka rally la lamkhmat da ka Jaintia Coal Miner and Dealer Association (JCMADA), kaba la pynlong ïa ka jingïalang paidbah ha shnong Dkhiah West, East Jaiñtia Hills District, halor ka phang “Ban pynbeit ïa ka rukom tih tynrai sha ki rukom stad (scientific) ban pynneh ïa ka jingïoh kamai, ban ïada ïa ka mariang bad ban pynthikna ïa ka jingshngaiñ ki nongtrei.”

            Ka jingïaid paidbah ka la sdang na Teilang Phawa Playground, Dkhiah West ter ter shaduh ka ophis u Deputy Commissioner, Khliehriat. Ki banner ki la pynpaw ïa ki khubor kum “Ka jingthngan ka pynbitar ïa ki briew.” Ki nongwan shim bynta ki kynthup ïa ki rangbah shnong, ki riew rangbah shynrang bad kynthei, ki samla bad ki nongïalam na ki shnong bapher bapher kiba don bynta ha ka kam tih dewïong. Hynne ka sngi kum ka dak ka jingiatylli lang ia kane ka rally baroh ki dukan dukdoh naduh Ladrymbai haduh Khliehriat headquarter ki la khang khyrdep lut.

            Ki paidbah ki la rah ïa ki placard kiba pynpaw ïa ka jingktah ha ka jingïoh kamai namar ka jingkhang ïa ka kam tih dewïong. Ki riewrangbah kiba don ha rynsan ki kynthup ïa u Deputy CEM ka JHADC u Lasky Rymbai, u Dr. Sankey Shangpung (MDC, JHADC), u Wailadameshwa Siangshai (MDC), u Legal Adviser ma Kerlang Ksoo, u Krison Langstang (MDC, JHADC), u MP barim u Vincent H. Pala bad u MLA barim ka Khliehriat ma J. Dkhar bad kiwei kiwei.

            Ki nongkren ki kynthup ïa u Joinlywell Pyrtuh (Adviser), u Kerlang Ksoo (Legal Adviser), u General Secretary u Samanbha Syrpuh, u Secretary ka Synjuk Waheh Shnong u Leningstar Rymbai (EJHCSA), u Hambertus Nongtdu, u Nidamon Chullet (uba mihkhmat ïa ki coke factory), ka Iaineh Sutnga (ka mihkhmat ïa ki kynthei ha ka kam dewïong), u President ka JNC u Sambormi Lyngdoh bad kiwei.

            Ki nongkren ki la kynnoh ïa ka mining policy jong ka sorkar (open-cast mining kaba donkam haduh 100 hectare) ba ka kyrshan tang ïa kiba riewspah ym ïa ki paidbah. Hadien 12 snem ka jingkhang, kumba 95% ka jingïoh kamai jong ka district ka shaniah ha ki kam jingïadei bad ka dewïong, kaba la pynlong ïa ki babun khamtam ki samla ban rung ha ki kam bymman namar ka jingbym don kam don jam.

            Kane ka dei ka rally paidbah kaba ar pyrshah ïa ka jingkhang tih dewiong. Ki paidbah ki la maham ba kin shim da kiwei pat ki sienjam kiba kham tyngeh lada ka sorkar kam sngap bad ki la kyntu ïa ka sorkar ban wanrah ïa ki polisi kiba pynïaryngkat hapdeng ka jingïada ïa ka mariang, ka jingshngaiñ ki nongtrei, ki wah bad ka hok Sixth Schedule. Ha kane ka prokram la pyni ruh ïa ka draft guideline jong ka jylla halor ka kam tih dewïong bad ka mining plan jong ka Association.

            Hadien ba la poi ha ophis u Deputy Commissioner, katto katne ngut ki nongïalam ka rally ki la leit ban ïakynduh ïa u Deputy Commissioner ka East Jaiñtia Hills District bad ki aiti ïa ka memorandum, kaba la phah copy ruh sha u Chief Minister ka jylla bad kumjuh sha ki ar ngut ki Deputy Chief Minister, da ka jingkyrpad ïa u DC ba un phah pynpoi sha ki.

            Hadien ba la mih na ophis u DC, ki nongïalam ki la ong ba ki la ai por lai bnai ïa ka sorkar ban pynbeit ïa kane ka mat jong ka kam dewïong bad lada ka sorkar kam lah ban jubab ïa ka jingdawa jong ki paidbah, kin sa shim da kiwei pat ki lad jingïakhun.

By yutip

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *